🔴 Nowe przepisy z 5 marca 2026 r. odcięły tysiące niepracujących Ukraińców od bezpłatnej opieki zdrowotnej. Mimo apeli organizacji pomocowych o ratowanie chorych seniorów, NFZ i resort zdrowia nie planują zmian. 🔴 Fundusz ucina dyskusję: uchodźcy mają teraz identyczne obowiązki co nieubezpieczeni Polacy, a rozwiązaniem ma być samodzielne opłacanie składek lub transfer emerytury z Ukrainy.

🔴 Nowe przepisy z 5 marca 2026 r. odcięły tysiące niepracujących Ukraińców od bezpłatnej opieki zdrowotnej. Mimo apeli organizacji pomocowych o ratowanie chorych seniorów, NFZ i resort zdrowia nie planują zmian.

🔴 Fundusz ucina dyskusję: uchodźcy mają teraz identyczne obowiązki co nieubezpieczeni Polacy, a rozwiązaniem ma być samodzielne opłacanie składek lub transfer emerytury z Ukrainy.

Nowe przepisy z 5 marca 2026 r. odcięły tysiące niepracujących Ukraińców od bezpłatnej opieki zdrowotnej. Mimo apeli organizacji pomocowych o ratowanie chorych seniorów, NFZ i resort zdrowia nie planują zmian. Fundusz ucina dyskusję: uchodźcy mają teraz identyczne obowiązki co nieubezpieczeni Polacy, a rozwiązaniem ma być samodzielne opłacanie składek lub transfer emerytury z Ukrainy.

Ustawa z 5 marca 2026 roku wygasiła automatyczne prawo do bezpłatnego leczenia dla niepracujących uchodźców z Ukrainy. Obecnie podlegają oni takim samym rygorom jak nieubezpieczeni Polacy – aby korzystać z NFZ, muszą posiadać tytuł do ubezpieczenia (np. pracę) lub samodzielnie opłacać składki.
Związek Ukraińców w Polsce oraz autorytety, m.in. dr Hanna Machińska i Agnieszka Holland, alarmują, że nowe przepisy odcięły od leczenia onkologicznego najbiedniejszych seniorów. Przywołują przypadek 73-latki z Dniepru, której emerytura (300 zł) nie pozwala na sfinansowanie terapii wartej 12 tys. zł miesięcznie.
NFZ jako rozwiązanie proponuje seniorom transfer emerytur z Ukrainy, jednak ZUS przyznaje, że procedura ta trwa od kilku miesięcy do roku. Resort zdrowia ucina dyskusję o zmianie prawa.
W liście skierowanym do trzech ministerstw Związek Ukraińców w Polsce, Stowarzyszenie Homo Faber oraz Polskie Forum Migracyjne alarmują, że zmiany przepisów prowadzą do dramatycznych sytuacji. “Obecna sytuacja tworzy realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, którzy dotychczas pozostawali pod opieką systemu i nie mają możliwości samodzielnego zabezpieczenia swoich potrzeb zdrowotnych” – czytamy w stanowisku.

Organizacje przywołują konkretne przypadki osób, które po zmianie przepisów straciły dostęp do finansowanego leczenia i nie mają możliwości objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Oto jeden z przykładów:

73-letnia obywatelka Ukrainy z miasta Dnipro przebywa w Polsce od 2022 roku. Mieszka z rodziną poza ośrodkiem zbiorowego zakwaterowania i utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 300 zł. Jest ciężko chora onkologicznie, a leczenie wymaga podawania leku kosztującego ok. 12 tys. zł miesięcznie.
Po zmianach przepisów 5 marca straciła prawo do ubezpieczenia zdrowotnego. Nie może zarejestrować się jako bezrobotna ze względu na wiek ani przystąpić do ubezpieczenia dobrowolnego, co w praktyce pozbawia ją dostępu do leczenia – twierdzą autorzy listu. Nie wspominają o szacowanej skali problemu.
Od 5 marca 2026 r. PESEL UKR przestał automatycznie dawać prawo do pełnej, bezpłatnej opieki zdrowotnej na takich zasadach, jak w latach 2022-2025. PESEL UKR to specjalny numer identyfikacyjny nadawany uchodźcom z Ukrainy, potwierdzający ich prawo do ochrony czasowej w Polsce.

NFZ przekonuje, że są rozwiązania dla seniorów
Wirtualna Polska zapytała w Narodowym Funduszu Zdrowia o nagłaśniane przez społeczność ukraińską przypadki seniorów, którzy po zmianie przepisów zostali pozbawieni dostępu do leczenia. Fundusz wskazuje, że w części przypadków możliwe jest znalezienie rozwiązania w obowiązujących ramach prawnych. Do sprawy odniósł się Paweł Florek, dyrektor biura komunikacji NFZ.
– Ukraińscy emeryci i renciści, którzy mieszkają w Polsce, mogą transferować za pośrednictwem banku w Polsce ukraińską emeryturę czy rentę. Po dopełnieniu tych formalności bank powinien zgłosić emeryta lub rencistę do ubezpieczenia zdrowotnego. Zgłoszenie takie daje prawo do pełni świadczeń zdrowotnych w Polsce na identycznych zasadach, jak polscy emeryci i renciści – przekazał WP Paweł Florek z Narodowego Funduszu Zdrowia.
Dodał, że warunkiem posiadania prawa do świadczeń w Polsce jest co do zasady posiadanie tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacanie składek. – Obywatele Ukrainy, którzy są ubezpieczeni, np. pracują legalnie w Polsce na umowę o pracę, mogą zgłosić rodziców lub innych członków najbliższej rodziny do tego ubezpieczenia. Czyli dokładnie na tych samych zasadach jak każdy ubezpieczony w Polsce. Ta możliwość przysługuje też w przypadku dobrowolnego ubezpieczenia – dodał urzędnik NFZ.