USA zablokują wniosek o ekstradycję Ziobry? Adw. Szewc: “Odmowa może zostać uzasadniona okolicznościami politycznymi”

USA zablokują wniosek o ekstradycję Ziobry? Adw. Szewc: “Odmowa może zostać uzasadniona okolicznościami politycznymi”

Amerykanie zablokują wniosek o ekstradycję Ziobry, fot.EastNews
Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiedział uruchomienie procedury ekstradycyjnej wobec byłego szefa tego resortu, Zbigniewa Ziobry, po ucieczce i oficjalnym potwierdzeniu jego pobytu na terytorium Stanów Zjednoczonych. Politykowi prokuratura zarzuca popełnienie 26 przestępstw, jednak sprowadzenie go do Polski będzie wymagało pokonania wysoce skomplikowanej ścieżki prawnej. O komentarz w tej sprawie poprosiliśmy adwokata Adama Szewca, specjalistę z zakresu prawa karnego i byłego prokuratora.
Oficjalnie ruszają starania o sprowadzenie Zbigniewa Ziobry do Polski po jego przyjeździe z Węgier do USA
Zanim sprawa trafi do amerykańskich sądów, konieczne jest uzyskanie czerwonej noty Interpolu
Ostateczna zgoda na ekstradycję nie jest domeną sądu federalnego, lecz zależy wprost od Sekretarza Stanu USA w administracji Donalda Trumpa
Wymogi formalne i międzynarodowe poszukiwania
W miniony weekend Zbigniew Ziobro publicznie potwierdził, że zrezygnował z ochrony międzynarodowej na Węgrzech i wjechał do Stanów Zjednoczonych. W odpowiedzi Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek ogłosił w poniedziałek rozpoczęcie działań mających na celu pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej przed polskim wymiarem sprawiedliwości. Konieczność weryfikacji 26 postawionych zarzutów wymusza wdrożenie precyzyjnych narzędzi międzynarodowych, przy wsparciu Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Jak zauważa adwokat Adam Szewc, samo wydanie decyzji w Polsce stanowi jedynie wstęp do właściwych działań operacyjnych w przestrzeni globalnej. 
– W przypadku Zbigniewa Ziobry kluczowe znaczenie ma to, że sama międzynarodowa procedura poszukiwawcza i ekstradycyjna jest wieloetapowa oraz wymaga spełnienia szeregu formalnych warunków. Na obecnym etapie najważniejsze jest rozróżnienie pomiędzy krajowymi decyzjami procesowymi a uruchomieniem instrumentów międzynarodowych.
Rozesłanie za oskarżonym listu gończego w granicach państwa nie zapewnia kompetencji do interwencji obcym służbom, do czego potrzebny jest osobny wniosek organów śledczych. 
– Co istotne, wobec Zbigniewa Ziobry został już wydany krajowy list gończy. Nie oznacza to jednak automatycznego uruchomienia procedury międzynarodowej. Aby doszło do publikacji czerwonej noty Interpolu, czyli Red Notice, konieczny byłby odrębny wniosek polskich organów skierowany do Interpolu. Na dziś brak publicznie potwierdzonej informacji, aby taki wniosek został już złożony lub aby Interpol opublikował Red Notice wobec Zbigniewa Ziobry – podkreśla Adam Szewc.
Należy przy tym zaznaczyć, że system alertów globalnych nie działa jako natychmiastowy środek przymusu, lecz jako mechanizm namierzający. 
– Sama czerwona nota nie jest przy tym międzynarodowym nakazem aresztowania i nie powoduje automatycznie zatrzymania czy wydania osoby. To międzynarodowy komunikat umożliwiający lokalizację i ewentualne zatrzymanie osoby poszukiwanej do czasu wszczęcia formalnej procedury ekstradycyjnej. Dopiero po ewentualnym zatrzymaniu za granicą rozpoczyna się właściwe postępowanie ekstradycyjne – przypomina były prokurator.

Sąd, fot.Canva
Sądowa weryfikacja i strategia obrony poszukiwanego
Jeżeli wdrożone instrumenty doprowadzą do zatrzymania na terenie Stanów Zjednoczonych, sprawa błyskawicznie wejdzie na poziom bilateralnych relacji dyplomatycznych i weryfikacji sądowej w Ameryce. 
– Jeżeli procedura zostałaby rozszerzona na poziom międzynarodowy, wyglądałaby krok po kroku następująco: po wydaniu krajowego listu gończego polska prokuratura mogłaby wystąpić do Interpolu o publikację Red Notice. Jeżeli następnie Zbigniew Ziobro zostałby zlokalizowany np. w USA, mogłoby dojść do zatrzymania tymczasowego. Dopiero wtedy Polska przygotowuje formalny wniosek ekstradycyjny przekazywany władzom amerykańskim drogą dyplomatyczną – tłumaczy adwokat Adam Szewc.
Dalsze losy wniosku zostaną przekazane w ręce miejscowego wymiaru sprawiedliwości. Amerykański system sądowniczy weryfikuje wówczas przede wszystkim:
zgodność działań prokuratury z dwustronnym traktatem ekstradycyjnym,
zachowanie kluczowej zasady podwójnej karalności (czyn musi stanowić przestępstwo w obu państwach). 
– Następnie sąd federalny w USA bada, czy spełnione są warunki traktatu ekstradycyjnego, przede wszystkim zasada podwójnej karalności oraz zgodność proceduralna dokumentów. Ostateczna decyzja nie należy jednak do sądu, lecz do Sekretarza Stanu USA – wskazuje adwokat.
Aby wymiar sprawiedliwości za oceanem uznał wniosek za wiarygodny, strona oskarżająca musi przedłożyć dowody ściśle pozbawione konotacji ustrojowych. – Największą szansą dla strony polskiej byłoby skuteczne przejście wszystkich etapów formalnych i wykazanie, że sprawa wobec Zbigniewa Ziobry ma charakter stricte karny, a nie polityczny – precyzuje ekspert z zakresu prawa karnego.
Zjawisko przedłużania procesów ekstradycyjnych to znana i szeroko stosowana praktyka w skomplikowanych sprawach międzykontynentalnych. – Największą przeszkodą pozostaje natomiast możliwość podnoszenia argumentów politycznych, humanitarnych i proceduralnych przez obronę, co w praktyce może znacząco wydłużyć postępowanie. Z praktyki jasno wynika, że strategia „gry na czas” jest jednym z podstawowych instrumentów obrony w sprawach ekstradycyjnych – zaznacza Adam Szewc.
Wpływ geopolityki i rola amerykańskiej administracji
Specyfika współpracy karnej między Polską a Stanami Zjednoczonymi polega na tym, że sędziowie nie zamykają definitywnie procesu, lecz torują drogę do ostatecznej zgody szczebla wykonawczego. 
– Administracja Donalda Trumpa mogłaby odegrać bardzo istotną rolę, ponieważ amerykański model ekstradycyjny ma charakter nie tylko sądowy, ale również polityczno-administracyjny. Nawet jeśli sąd federalny uzna ekstradycję za dopuszczalną, ostateczna decyzja należy do Sekretarza Stanu USA, czyli przedstawiciela administracji federalnej – tłumaczy prawnik.
Oznacza to wprost, że zgromadzony w śledztwie materiał dowodowy zostanie poddany ewaluacji przez pryzmat relacji międzynarodowych i szeroko pojętego tła publicznego. 
– To niezwykle ważne rozróżnienie. W praktyce oznacza ono, że końcowe rozstrzygnięcie nie zależy wyłącznie od oceny prawnej, lecz również od szerszego kontekstu politycznego, międzynarodowego i humanitarnego. Odmowa wydania może zostać uzasadniona właśnie nadzwyczajnymi okolicznościami politycznymi albo humanitarnymi – analizuje adwokat Adam Szewc.
Ze względu na życiorys oskarżonego ten mechanizm decyzyjny staje się dla jego obrońców najbardziej użytecznym wektorem działań. 
– W przypadku Zbigniewa Ziobry ten aspekt byłby szczególnie istotny, ponieważ mówimy o byłym ministrze sprawiedliwości i prokuratorze generalnym, którego działalność była bezpośrednio związana z reformami wymiaru sprawiedliwości i wieloletnim sporem wokół praworządności w Polsce. Obrona Zbigniewa Ziobry mogłaby próbować przedstawiać sprawę jako mającą częściowo charakter polityczny albo wynikającą z konfliktu politycznego po zmianie władzy – wylicza były prokurator.
Zaangażowanie Ministerstwa Sprawiedliwości kierowanego przez Waldemara Żurka, choć oparte na dowodach zgromadzonych wokół 26 punktów oskarżenia, będzie musiało zatem zderzyć się z bezpośrednią wizją władz w Waszyngtonie. 
– To oczywiście nie oznacza automatycznej odmowy ekstradycji, ale z pewnością zwiększa znaczenie decyzji administracyjnej po stronie USA. Innymi słowy: w tego typu sprawach administracja amerykańska nie jest wyłącznie biernym wykonawcą orzeczenia sądu, lecz realnym uczestnikiem procesu decyzyjnego – podsumowuje adwokat Adam Szewc.
Źródło: Goniec.pl
Bądź na bieżąco – najważniejsze wiadomości z kraju i zagranicy

Obserwuj w Google News
Tagi:
Zbigniew Ziobro
Polska
Tylko u nas
Wybór Redakcji
Popularne

Świąteczna podróż samolotem ze zwierzęciem – praktyczny przewodnik

Wiosną do mielonych nie dodaję cebuli. Znam delikatniejszy dodatek

Eks Wiśniewskiego w środku koncertu nagle wpadła na scenę i zaczęła krzyczeć. Publika zamarła

ZUS wysyła pisma do Polaków. Chodzi o ważne ulgi od opłat

5 powodów, dla których mleko i produkty mleczne powinny być stałym elementem diety roczniaka

Oczy nie są już niezbędne do widzenia. Przełomowy implant mózgowy ICVP

Na seniorów czeka dodatkowe 360 zł z ZUS. Nie trzeba nawet składać wniosku

Tak Skolim jest traktowany na planie “Barw Szczęścia”. Przychodzi tam tylko z jednego powodu

Głosowanie nad prezesem IPN wycofane z obrad Sejmu. Czarzasty ogłosił decyzję

Lepsza relacja z Twoim psem dzięki hau.plan – poznaj innowacyjny planer treningowy

Chcesz obniżyć rachunki za ogrzewanie? Sprawdź, jak pomagają rolety i zasłony

Bożena Borowiec zastąpiła Łukasza Litewkę w Sejmie. Posłanka złożyła już ślubowanie