Kontrowersyjny pomysł na konferencji Konfederacji wywołał burzę w sieci. Czy system edukacji powinien uwzględniać cykl rozrodczy kobiet?

Kontrowersyjny pomysł dot. kobiet na konferencji Konfederacji. Znamy szczegóły
Podczas konferencji dotyczącej demografii, którą zorganizował Krzysztof Bosak, padł postulat, który wywołał burzę w sieci. Chodzi o pomysł, aby “model kształcenia kobiet był dostosowany do ich cyklu rozrodczego”. Przedstawiła go dr Paula Szydłowska. “Fakt” poprosił politolożkę z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie o wyjaśnienie, na czym taka reforma miałaby polegać.
Dr Paula Szydłowska i Krzysztof Bosak na konferencji “Polityka demograficzna dziś i jutro”
Dr Paula Szydłowska i Krzysztof Bosak na konferencji “Polityka demograficzna dziś i jutro” Foto: Sejm RP, Archiwum prywatne

Konferencja “Polityka demograficzna dziś i jutro” odbyła się w marcu w Sejmie. To właśnie tam padł pomysł, aby “model kształcenia kobiet powinien być dostosowany do ich cyklu rozrodczego”. Tak przedstawiony postulat wzbudził sporo kontrowersji w mediach społecznościowych. — Nie wyobrażam sobie, w jaki sposób mielibyśmy system edukacji dostosowywać w szczególny sposób do dziewczynek — komentowała w rozmowie z “Faktem” Katarzyna Kotula z Lewicy.

Warto po prostu wspierać wybory kobiet i młodych rodziców w zakresie zakładania rodziny. Kobiecie trzeba dać wybór, aby wiedziała, że może zdecydować się na założenie rodziny i wtedy państwo będzie stało za nią murem, pomoże jej szybko wrócić do pracy albo na przykład ułatwi dostęp do tanich mieszkań na wynajem — dodała pełnomocniczka rządu ds. równości.

Politolożka: nie chodzi o model “tradwife”, wręcz przeciwnie

“Fakt” poprosił więc dr Paulę Szydłowską o wyjaśnienie, na czym dokładnie miałby polegać ten pomysł. — W moim wystąpieniu chciałam zwrócić uwagę na ważny problem, często pomijany w rozmowie o niżu demograficznym. Mianowicie to, że wiele młodych osób w Polsce coraz to później są w stanie się samodzielnie utrzymać, a w rezultacie zacząć myśleć o założeniu rodziny — podkreśla. — W naszym obecnym systemie edukacyjnym zazwyczaj kończymy studia w wieku 25 lat. Dla porównania w Wielkiej Brytanii, mając zaledwie 21 lat, zdobywa się już odpowiednik polskiego licencjatu, po którym spokojnie można rozpocząć godnie płatną pracę zawodową — dodaje.

Dr Paula Szydłowska w rozmowie z “Faktem” wyjaśnia, co dokładnie znaczy “dostosowanie systemu edukacji do cyklu rozrodczego kobiet”. — Myślę, że ten zwrot wyciągnięty z kontekstu całej wypowiedzi mógł niefortunnie sugerować inne przesłanie niż to zamierzone. Miałam na myśli tylko, że warto skrócić czas trwania studiów oraz skupić się na przekazaniu przydatnej wiedzy i umiejętności, żeby nie trzeba było jeszcze parę lat po studiach nadrabiać na szkoleniach i stażach. Wydłużony czas nauki nie ma większych negatywnych skutków dla mężczyzn pod kątem płodności, dla kobiet już może mieć. Absolutnie nie powielam lansowanego w mediach społecznościowych modelu “tradwife”, gdy to kobiety mają rezygnować ze studiów i kariery na rzecz rodzenia dzieci. Wręcz przeciwnie — w swojej pracy badawczej zastanawiam się nad tym, jak reformować szkolnictwo wyższe, aby ci, którzy chcą mieć dzieci, nie musieli rezygnować z rozwoju intelektualnego i zawodowego na rzecz ich posiadania — podkreśla politolożka

Często słyszę od moich studentów, że w dzisiejszych warunkach szalenie trudno pogodzić rozwój naukowy i zawodowy z rodzicielstwem. Mówią też o tym, jak ciężko znaleźć odpowiedniego partnera w odpowiednim czasie — zaznacza.

Jak dodaje, reforma modelu edukacji powinna być taka sama dla kobiet i dla mężczyzn. — W przypadku mężczyzn mamy dużo dłuższą perspektywę płodności niż u kobiet, ale im także długie, nieelastyczne studia bez możliwości zarobku nie służą. Obecnie w Polsce 58 proc. studiujących to kobiety, a 42 proc. to mężczyźni. Wśród absolwentów ta dysproporcja wzrasta do kolejno 63 proc. i 37 proc. To oznacza, że wielu mężczyzn nie kończy studiów albo w ogóle rezygnuje z ich rozpoczęcia. Nie z powodu mniejszych możliwości intelektualnych, tylko z chęci szybszego ustatkowania się finansowego — podkreśla dr Szydłowska i zaznacza, że zdecydowana większość studentów uważa, że studia nie przygotowują ich do przyszłego zawodu. — Jeśli tak jest, to oznacza, że mijają się z celem — mówi.

Model edukacji “dostosowany do cyklu rozrodczego” kobiet. Znamy szczegóły

Jakie to mają być reformy? Dr Paula Szydłowska wymienia kilka z nich:

Studia powinny być tak skonstruowane, aby szybko i sprawnie przygotowywały młode osoby do podjęcia wybranego przez siebie zawodu i żeby nie utrudniały im możliwości założenia rodziny.
Młodzi ludzie powinni móc wcześniej wejść na rynek pracy i chodzi tu nie o pracę dorywczą, ale taką, z której mogą utrzymać siebie i ewentualne dzieci. Można więc się zastanowić nad wcześniejszą maturą (w wieku 17 lub 18 lat) i skróceniem trwania studiów magisterskich z 5 do 3 lat.
Studia powinny skupiać się na konkretnej i użytecznej wiedzy, bez dodatkowych wymogów, np. filozofii czy języka obcego, jeśli nie jest to potrzebne na konkretnym kierunku.
Można wydłużyć rok akademicki do 10 lub 11 miesięcy, unikając trzymiesięcznej przerwy.
Można wprowadzić roczne studia podyplomowe, takie jak MBA z biznesu, w innych dziedzinach, ewentualnie połączone z płatnymi stażami.
Dla osób chętnych można wprowadzić etapowe studiowanie przeplatane pracą zarobkową oraz wychowaniem dzieci.
Obojętnie, jaki jest nasz stosunek do demografii, jestem przekonana, że takie i podobne reformy będą potrzebne ze względu na rozwój technologii i zmieniający się rynek pracy. W ubiegłym roku ukazał się raport McKinsey dotyczący przyszłości pracy w świetle rozwoju sztucznej inteligencji. Prognozuje on olbrzymie zmiany w zapotrzebowaniu pracowników w różnych branżach oraz potrzebę “retrainingu”, czyli stałego zdobywania nowych kompetencji — podkreśla politolożka.

Jak dodaje, najwięcej osób, które z tego względu mogą stracić pracę, to pracownicy sektora administracji. Największy wzrost zatrudnienia będzie natomiast w branży medycznej i opiekuńczej. — Nie możemy liczyć, że wiedza zdobyta na studiach przyda się nam aż do emerytury. W trakcie dojrzałego życia co 5-10 lat będziemy musieli przez 6-12 miesięcy szkolić się w nowych umiejętnościach i zdobywać nową wiedzę. Dlatego musimy myśleć o systemie szkolnictwa wyższego, który by to uwzględniał — zaznacza rozmówczyni “Faktu”.